Afetler, yalnızca fiziksel çevrede yıkıma yol açan ani olaylar değil; kent yaşamının sürekliliğini kesintiye uğratan, toplumsal ilişkileri zayıflatan ve bireylerin güven, aidiyet ve gelecek algısını sarsan çok katmanlı kriz süreçleridir. Bu durum özellikle çocuklar açısından daha kritik sonuçlar doğurur; eğitim ortamlarından kopuş, oyun ve sosyal etkileşim alanlarının kaybı ve belirsizlik duygusu, hem öğrenme süreçlerini hem de duygusal gelişimlerini derinden etkiler. Bu nedenle afet sonrası yeniden yapılanma yalnızca fiziksel hasarın giderilmesine odaklanmamalı; bireylerin gündelik yaşama yeniden katılımını, sosyal bağların güçlenmesini ve psikososyal iyileşmeyi destekleyen mekânsal yaklaşımları da içermelidir.
Bu bağlamda okul yapıları, afet sonrasında yalnızca eğitim faaliyetlerinin sürdürül
Afetler, yalnızca fiziksel çevrede yıkıma yol açan ani olaylar değil; kent yaşamının sürekliliğini kesintiye uğratan, toplumsal ilişkileri zayıflatan ve bireylerin güven, aidiyet ve gelecek algısını sarsan çok katmanlı kriz süreçleridir. Bu durum özellikle çocuklar açısından daha kritik sonuçlar doğurur; eğitim ortamlarından kopuş, oyun ve sosyal etkileşim alanlarının kaybı ve belirsizlik duygusu, hem öğrenme süreçlerini hem de duygusal gelişimlerini derinden etkiler. Bu nedenle afet sonrası yeniden yapılanma yalnızca fiziksel hasarın giderilmesine odaklanmamalı; bireylerin gündelik yaşama yeniden katılımını, sosyal bağların güçlenmesini ve psikososyal iyileşmeyi destekleyen mekânsal yaklaşımları da içermelidir.
Bu bağlamda okul yapıları, afet sonrasında yalnızca eğitim faaliyetlerinin sürdürüldüğü yapılar olarak değil; toplumsal toparlanmanın ve kamusal yaşamın yeniden örgütlenmesinin temel odakları olarak ele alınmalıdır. Çocukların güvenli ve tanıdık bir rutine kavuşmalarını sağlayan okullar, aynı zamanda yerel topluluk için buluşma, dayanışma ve birlikte üretim ortamları sunarak sosyal iyileşme sürecine katkı sağlar. Bu doğrultuda önerilecek yapıların, sabit tipolojilerden bağımsız, bağlama duyarlı ve zaman içinde dönüşebilen esnek mekânsal sistemler olarak kurgulanması önem taşır.
Yarışma yaklaşımı, okul yapısını sabit bir işlevler bütünü olarak ele almak yerine, mekân ile program arasındaki ilişkinin sürekli yeniden üretildiği dinamik bir sistem olarak tanımlamayı önermektedir. Bu doğrultuda geliştirilen “çapraz programlama” (cross-programming), “programsızlaştırma” (dis-programming) ve “geçişli programlama” (trans-programming) gibi yöntemler, farklı işlevlerin üst üste bindirilmesini, yer değiştirmesini ya da birbirine eklemlenmesini mümkün kılar. Böylelikle mekân, önceden tanımlanmış kullanım kalıplarına bağlı kalmak yerine, farklı zamanlarda farklı kullanıcı gruplarına ve ihtiyaçlara cevap verebilen açık bir potansiyel alanına dönüşür. Tschumi’nin “olay-mimarlık” yaklaşımında vurguladığı gibi, programın öngördüğü düzen ile kullanıcıların ürettiği beklenmedik eylemler arasındaki gerilim, mekânı statik bir nesne olmaktan çıkararak sürekli değişen bir deneyim alanına dönüştürür . Bu bağlamda önerilecek “Eğitim ve Etkileşim Birimi”, yalnızca eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü bir yapı değil; farklı ölçeklerde sosyal, kültürel ve psikososyal etkileşimlerin gerçekleştiği, bağlama duyarlı ve dönüşebilir bir “olay alanı” olarak kurgulanmalıdır.
Sonuç olarak afet sonrası okul tasarımı, yalnızca teknik güvenlik gereksinimlerini karşılayan bir yapı üretimi değil; umut, aidiyet ve birlikte var olma duygusunu güçlendiren mekânsal bir çerçeve oluşturma sürecidir. Açık ve yarı açık öğrenme alanları, oyun ve keşif mekânları, doğa ile ilişki kuran iyileştirici peyzaj düzenlemeleri ve katılımcı üretim ortamları aracılığıyla okul, afet sonrası yaşamın yeniden kurulmasına katkı sunan, toplumsal direncin ve iyileşmenin mekânsal temsili haline gelir.
Yarışmaya katılacak öğrencilerimizin kullanıcı adı ve şifre oluşturarak üye olmaları ve başvurularını formla tamamlamaları gerekmektedir.
Yarışmaya katılacak her öğrenciden, site üzerinden yayınlanacak Şartnameyi okuması, Bireysel – Ekip Başvuru Formunu eksiksiz doldurması, site üzerinden yayınlanan duyuruları, ve bu adres üzerinden üyelik bilgilerinde verdikleri e-mail aracılığıyla hatırlatılacak tüm yarışma aşamalarını takip etmesi beklenmektedir.
Dijital posterlerin ve tüm belgelerin web sitesine yüklenme tarihi 28 Eylül 2026 günü saat 17:00’dır. 28 Eylül 2026 tarihi, saat 17:00 itibari ile sistem otomatik olarak veri yüklemeye kapatılmaktadır.
Jüri değerlendirmesi, ödül grubunun ilanı ve raporun yayınlanması, ödül törenin yeri ve saati ile ilgili bilgi ilerleyen tarihlerde www.ogrenciprojeyarismasi.com web sitesi ve @ogrenciprojeyarismasi instagram adresi üzerinden duyurulacaktır.
Evet. Yarışmaya Türkiye ve KKTC’deki üniversitelerde öğrenim gören lisans öğrencileri katılabilmektedir. Bireysel katılımlarda katılımcının mimarlık bölümü lisans öğrencisi olması yeterlidir. Sınıf düzeyi açısından herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.
Hayır. Jüri değerlendirmesinde bireysel ve ekip katılımları arasında herhangi bir ayrım yapılmayacaktır. Tüm projeler yarışma kriterleri doğrultusunda eşit koşullarda değerlendirilecektir.
Hayır. Ekip üyelerinin aynı sınıfta veya farklı sınıflarda olması yarışmaya katılım açısından engel değildir.
Yarışmada belirli bir arsa veya afet bölgesi tanımlanmamaktadır. Yarışmacılardan kendi afet/risk/durum senaryolarını oluşturmaları, bu senaryoya uygun bir yer seçmeleri ve seçtikleri bağlamı gerekçelendirmeleri beklenmektedir.
Şartnamede belirtilen yaklaşık 500 m², tasarımın genel büyüklüğünü tarif eden esnek bir değerdir. Net veya brüt alan ayrımı yapılmamış olup, yarışmacının geliştireceği mekânsal kurgu doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Hayır. Yaklaşık 500 m² değeri kapalı alan için tanımlanmıştır. Açık ve yarı açık alanlar tasarımın önemli bileşenleri olarak önerilebilir ancak kapalı alan hesabından bağımsız olarak değerlendirilmelidir.
Yarışmanın temel yaklaşımı esneklik ve dönüşebilirliktir. Dört derslik işlevinin karşılanması beklenmekle birlikte, bunun nasıl çözüleceği yarışmacının tasarım yaklaşımına bırakılmıştır.
Hayır. Şartname sabit bir mekân listesi tanımlamamaktadır. Yarışmacıların geliştirecekleri senaryo doğrultusunda gerekli gördükleri işlevleri ve mekânları önermeleri beklenmektedir.
Hayır. Yapı geçici bir çözüm olmak zorunda değildir. Zaman içerisinde dönüşebilen, büyüyebilen veya kalıcı hale gelebilen senaryolar geliştirilebilir.
Belirli bir sistem zorunlu değildir. Ancak yarışma; esneklik, dönüşebilirlik ve uyarlanabilirlik kavramlarını tartışmaya açmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle önerinin bu kavramlarla ilişki kurması beklenmektedir.
Yarışma bir öğrenci fikir proje yarışmasıdır. Taşıyıcı sistem ve malzeme kararlarının tasarım yaklaşımını destekleyecek düzeyde açıklanması beklenmektedir. Uygulama projesi detayında çözümleme zorunlu değildir.
Şartnamede belirli çizim türleri zorunlu tutulmamıştır. Yarışmacılar projelerini en iyi ifade edecek çizim, diyagram ve görselleştirme araçlarını kullanabilirler.
Hayır. Yarışmada yalnızca dijital teslim istenmektedir.
Evet. Yarışma panoları üzerinde yaklaşık 300 kelimelik proje açıklama metni yer almalıdır. Aynı metin sistemdeki ilgili alana da girilecektir.
Malzeme seçimi yarışmacıya bırakılmıştır. Ancak önerilen sistemlerin afet/risk senaryosuna uygun, sürdürülebilir, ekonomik ve uygulanabilir olması beklenmektedir.
Tema yalnızca okuldaki ara zaman kavramıyla sınırlı değildir. Şartnamede vurgulandığı üzere afet sonrası iyileşme, sosyal etkileşim, dayanışma ve yeniden yaşama katılım süreçleriyle birlikte yorumlanabilir.
Yarışmacılar afet/risk/durum senaryolarını kendileri belirleyecektir. Deprem, sel, yangın veya farklı kriz durumları üzerinden öneri geliştirilebilir.
Evet. Yarışmacılar seçtikleri afet/risk/durum senaryosuna uygun bağlamı kendileri belirleyebilirler.
Evet. Tasarım mevcut bir okul yerleşkesinin parçası veya bağımsız bir eğitim birimi olarak ele alınabilir. Karar yarışmacının geliştirdiği senaryoya bağlıdır.
Jüri değerlendirmesi belirli tasarım çözümlerine göre değil, önerinin kendi iç tutarlılığı ve yarışma temasına katkısı üzerinden yapılacaktır. Modülerlik tasarım yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirilebilir.
Hayır. Ancak yarışmanın amaçları arasında kademeli yapı üretimi fikrinin geliştirilmesi yer almaktadır.
Evet. Şartnamede yapının lojistik, dağıtım, ilk müdahale, toplanma, koordinasyon ve psikososyal destek gibi farklı kullanım senaryolarına uyum sağlayabilmesi öngörülmektedir.
Hayır. Şartname sabit bir ihtiyaç programı tanımlamamaktadır. Bu tür mekânlar yarışmacının senaryosu doğrultusunda önerilebilir.
Şartnamede belirlenmiş bir öğrenci kapasitesi bulunmamaktadır. Kapasite önerisi yarışmacının geliştireceği eğitim senaryosuna bağlıdır.
Evet. Şartname açık ve yarı açık öğrenme alanlarının tasarımın önemli bir parçası olarak ele alınmasını teşvik etmektedir.
Evet. Bu tür alanlar tasarım yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirilebilir.
Evet. Şartnamede kat adediyle ilgili bir sınırlama bulunmamaktadır. Önerinin afet senaryosu ve tasarım yaklaşımıyla uyumlu olması beklenmektedir.
Zorunlu değildir. Yapı sökülebilir, taşınabilir, yarı kalıcı veya kalıcı bir sistem olarak kurgulanabilir.
Evet. Bu tür öneriler tasarımın afet sonrası kullanım kapasitesini güçlendirecek unsurlar olarak değerlendirilebilir.
Evet. Şartnamede ekolojik ve sürdürülebilir sistemlerin geliştirilmesi teşvik edilmektedir.
Şartnamede özel ölçütler tanımlanmamıştır. Ancak erişilebilirlik ve kapsayıcılık ilkelerinin tasarımın doğal bir parçası olarak ele alınması beklenmektedir.
Şartnamede özel hükümler yer almamaktadır. Ancak tasarımın kullanıcı güvenliği ve afet sonrası kullanım koşullarını dikkate alması beklenmektedir.
Şartnamede belirli ölçekler tanımlanmamıştır. Yarışmacılar projelerini en doğru biçimde ifade edecek ölçekleri seçebilirler.
Zorunlu değildir. Ancak yarışmanın senaryo kurma ve dönüşebilirlik yaklaşımı dikkate alındığında, bu tür anlatımların proje fikrinin aktarımına katkı sağlaması beklenebilir.
Hayır. Yarışmacılar farklı malzeme ve yapım sistemleri önerebilirler.
Uygulama projesi düzeyinde teknik detay beklenmemektedir. Ancak önerilen sistemin temel prensiplerinin açıklanması faydalı olacaktır.
Değerlendirmede sınıf düzeyinden çok, fikrin özgünlüğü, yarışma temasına yaklaşımı ve tasarımın bütünlüğü dikkate alınacaktır.
Şartnamede yapay zekâ kullanımına ilişkin özel bir kısıtlama bulunmamaktadır. Ancak proje içeriğinin özgün olması ve kullanılan kaynakların belirtilmesi gerekmektedir.
Evet. Ancak yaklaşık 300 kelimelik proje açıklama metninin Türkçe olarak sunulması tavsiye edilir.
Zorunlu değildir. Ancak tasarım yaklaşımını destekleyen kuramsal referanslar kullanılabilir. Yararlanılan kaynakların APA formatında belirtilmesi gerekmektedir.
Yarışma şartnamesine göre bireysel katılımlarda katılımcının mimarlık bölümü lisans öğrencisi olması şartı aranmaktadır. Bu nedenle İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı bölümü öğrencilerinin bireysel katılımı mümkün değildir. Ancak ekip katılımlarında ekip liderinin mimarlık bölümü lisans öğrencisi olması koşuluyla farklı bölümlerden öğrenciler ekip üyesi olarak yer alabilir.
Yarışma, Türkiye ve KKTC’de yer alan üniversitelerde öğrenim gören mimarlık bölümü lisans öğrencilerine yöneliktir. Şartnameye göre bireysel katılımlarda katılımcının, ekip katılımlarında ise ekip liderinin mimarlık bölümü lisans öğrencisi olması gerekmektedir. Bu nedenle yalnızca yüksek lisans öğrencisi statüsünde bulunan adayların yarışmaya katılması mümkün değildir. Ancak aynı zamanda mimarlık lisans öğrenciliğiniz devam ediyorsa ve bunu öğrenci belgesi ile belgelendirebiliyorsanız yarışmaya katılabilirsiniz.
